Amor fati

Je zou er na de zoveelste teleurstellende persconferentie moedeloos van worden, maar dat heeft geen zin. Amor fati, omarm het (nood)lot, dat lijkt de enige weg. Doe je best om je aan de steeds wijzigende omstandigheden aan te passen, maar dat valt na twee jaar corona niet mee.

Twee jaar alweer bepaalt corona ons leven. Of eigenlijk al iets langer. Eind 2019 werd in de Chinese stad Wuhan de eerste melding gemaakt van een nieuw virus. In drie maanden tijd wist Covid-19 zich naar vrijwel alle delen van de wereld te verspreiden. Landen kozen voor verschillende strategieën om het virus onder bedwang te houden en de ene regering leek dat succesvoller te doen dan de andere. Strenge maatregelen werden in Nederland gevolgd door grote versoepelingen. Van avondklok naar volle terrassen. Van mondkapje via vaccinaties en QR-code naar boosterprik. Inmiddels weten we dat de pandemie een endemisch karakter heeft, Cocid-19 is hier om nooit meer te verdwijnen.

Het wordt tijd voor een langetermijnstrategie, een rode gedragslijn die ervoor moet zorgen dat we een zo normaal mogelijk leven kunnen leiden met corona. Dat zal waarschijnlijk gaan betekenen dat basisregels als mondkapjes, afstand bewaren, goed ventileren, maar ook thuiswerken het nieuwe normaal blijven. Omdat de verwachting is dat er regelmatig nieuwe varianten van het virus op zullen duiken zullen er meer boosterprikken nodig zijn. Maar als Covid-19 zich gaat gedragen als vergelijkbare virussen zal op termijn een jaarlijkse prik voor ouderen voldoende zijn. Dan heeft ook deze lijn de status bereikt van de ons zo bekende griep. Die duikt ook jaarlijks op, maar veroorzaakt tegenwoordig geen grote opschudding meer.

Hoe gaan we daar mee om? Dat kan op verschillende manieren. We kunnen proberen ons ertegen te verzetten, maar hoe? Door het virus te ontkennen of de pandemie af te schilderen als een strategie van een kleine elite met als doel de wereldheerschappij te veroveren? Door de maatregelen te negeren of zelfs bewust tegen te werken? De meerderheid van de Nederlanders doet dat niet. Zij proberen het virus te accepteren en er het beste van te maken, hoe moeilijk ook. Ze omarmen als het ware hun lot, leggen zich neer bij het onvermijdelijke en nemen zoveel mogelijk genoegen met wat ze niet kunnen veranderen. In het Latijn heet dat amor fati, een term die is gemunt door de Stoicijnen, een Griekse filosofie die vooral in het Romeinse Rijk opgang maakte. Amor fati leert je alleen aandacht te besteden aan de dingen waarop je controle hebt. Dat voorkomt teleurstelling en frustratie. Stoïcijnen staan weer volop in de belangstelling, maar het is niet eenvoudig om hun leer in de praktijk te brengen. Het vraagt om een rationele benadering van alles wat er op je pad komt. Dat is bijna bovenmenselijk, want mensen zijn sociale en emotionele wezens. En daar hoort een gepaste mate van kwaadheid en teleurstelling zeker bij.

Hans Eberson