Voorwoord Hans Eberson: ‘Extra investeren in AI, too little, too late?’
Afgelopen week kondigde staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) aan dat de overheid de komende jaren een miljard extra gaat investeren in AI en dan met name is het opleiden en vasthouden van personeel met verstand van kunstmatige intelligentie. Ook een groep van zestig bedrijven, waaronder Ahold, KLM, Philips en de NS, steekt een miljard extra in de ontwikkeling van AI. Duidelijk is dat Nederland in enkele jaren tijd de voorsprong die we op dit terrein hadden uit handen heeft gegeven.
Nederland deed het goed en dat heeft alles te maken met de goede voedingsbodem voor AI die Nederland had en nog steeds heeft. De maatschappij is open en samenwerkingsgericht. Er zijn goede internetverbindingen en Nederlanders staan bekend als nieuwsgierig naar technische nieuwtjes, we nemen ze snel over. Ook het onderwijs staat op een hoog niveau. Vanaf de jaren negentig wordt er onderzoek gedaan naar kunstmatige intelligentie, er wordt alleen te weinig mee gedaan. Nu raken we de mensen kwijt en lopen we ver achter op landen als Amerika, China en misschien zelfs Rusland. Dat is toch met name een kwestie van geld.
In juli van dit jaar maakte Deloitte een onderzoek bekend naar de wereldwijde stand van zaken in AI. Het besef dat AI het speelveld zal veranderen heeft stevig postgevat. Het zal niet alleen een enorme impact hebben op de economische ontwikkeling, maar ook op de manier waarop we werken. Daarom wekt het geen verbazing dat regeringen er alles aan doen AI-investeringen te bevorderen en onderwijsprogramma’s op te zetten. Onderzoek en ontwikkeling van AI krijgt een extra impuls. ‘Dat varieert van het Amerikaanse uitvoeringsbesluit inzake AI-leiderschap en het Chinese ontwikkelingsplan inzake Artificial Intelligence van de volgende generatie tot het ‘Made in Germany-plan’ en de pan-Canadese strategie voor Artificial Intelligence. Deze strategieën zijn gericht op talent en onderwijs, overheidsinvesteringen, onderzoek en collaboratieve partnerschappen. Maar regeringen staan niet alleen voor technologische en economische uitdagingen. De meeste regeringen buigen zich ook over de vraag hoe ze kunnen zorgen voor de bijbehorende privacy, veiligheid, transparantie, verantwoording en controle van de op AI gebaseerde systemen, zonder innovatie en potentiële economische voordelen in de weg te zitten’. Tijd voor actie in Nederland en dat moet echt verder gaan dan een paar miljard voor de komende jaren– alleen al Google investeert elk jaar tientallen miljarden – , want dat is in elk geval ‘too little’ misschien ook ‘too late’.
Hans Eberson
