Column Jack Jansen: ‘2020, 1919, 1818…2 seconden na de oerknal’
Nog even en we leven in het jaar 2020, in ieder geval volgens de Christelijke jaartelling. Een mooi rond getal. Ik hou van dit soort getallen, omdat ze de volmaaktheid van het universum weergeven. Dat is ook waarom filosofie en wiskunde mij intrigeren. De moeder en vader van alle wetenschap. Filosofie dat het denken zover doorvoert en alles ter discussie stelt, als de intrinsieke logica van de geponeerde stelling ruimte voor andere interpretaties overlaat. En wiskunde dat steeds weer verrast, doordat het formules weet te vinden waarmee de realiteit of in ieder geval een deel ervan in abstracte zin kan worden begrepen. Zelfs die realiteit die we nog niet kennen. Logica en fantasie, een fascinerende combinatie.
Zo’n nieuw jaar herbergt in zich het mysterie van het onbekende. Of is 2020 gewoon weer ‘business as usual’? In de aanloop ernaar toe gewoon doorgaan waar we waren gebleven. Nog net op tijd even onderbroken door kerst waarvan de religieuze context is verdwenen en niemand nog weet wat er eigenlijk wordt gevierd. Gevolgd door een ‘oud op nieuw’ waarin ‘zuipen en vreten’ de boventoon voeren. Want wat schransen we eigenlijk weg? De stress van wat voorbij is of de angst verpakt in hoop voor wat komen gaat?
Het nieuwe jaar van 1919 (net zo’n mooi rond getal) bracht hoop die al snel teleurstelde. WO I, the Great War, is net voorbij. 8,5 miljoen doden, een totale ontreddering en een verdrag van Versailles dat de voedingsbodem is van nog groter onheil ruim 20 jaar later. Maar daar komen we pas achter als we het interbellum achter de rug hebben.
In 1818 wordt het Brits-Nederlandse verdrag getekend om slavenhandel te weren. Vanaf 1602 hadden de toenmalige Nederlanden, de 7 Provinciën, zowel gevaren op de Oost (VOC) en de West (WIC) om eenmaal aan land gekomen bodemschatten te plunderen en de lokale bevolking tot slaaf te maken. En dit alles onder de goedkeurende auspiciën van zowel Paaps christendom als de aanhangers van Luther en Calvijn. Onder het motto ‘verheffing door onderdrukking’ werd de enige juiste leer gebracht.
Verder terug en dan in razend tempo naar het begin van alles, twee seconden na de Oerknal. Het leven krijgt zijn oorsprong in een onvoorstelbare hitte onder een immense druk. Hieruit ontstaat energie, energie wordt materie, de evolutie is aan haar eerste minuten bezig. Om vervolgens in de miljarden jaren die verstrijken alles te laten ontstaan om dit vervolgens ook zichzelf te laten afbreken.
En voordat we het weten zitten we op oudejaarsavond van 2019. Het oude is geweest, het nieuwe moet nog starten. We zitten in een soort van interbellum tussen verleden en toekomst. Als we onze toekomst in het perspectief zetten van ons verleden gaan we zien dat alles zich tot alles verhoudt. Dat we letterlijk het verlengstuk zijn van ons eigen verleden. Een verleden met pijn en opoffering en met vreugde, liefde en succes.
Dit was mijn laatste column voor dit prachtige blad van een nog mooier mens, Hans Eberson. Ik wens jou Hans en je blad en ieder die dit leest veel reflectie op het eigen verleden, zodat je je eigen evolutie richting kunt geven naar de toekomst die jij je wenst.
Het ga jullie goed.
Jack Jansen
